Vraag het onze matrasexpert

Matraskeuze Hulp

Volg onze 8 eenvoudige stappen en wij realiseren de beste oplossing.

  • Altijd het juiste matras
  • Bespaar geld
  • Bespaar tijd
Laten we beginnen
Deel deze pagina

Slaaptekort, de sluimerende oorzaak van overgewicht Terug naar blog overzicht

Slaaptekort, de sluimerende oorzaak van overgewicht

Overgewicht is een veel voorkomend probleem in de huidige samenleving. Er wordt zelfs gesproken van een obesitas-epidemie om de ernst van overgewicht aan te geven. Een druk leven, geen tijd meer om te sporten, te weinig tijd om een gezonde maaltijd op tafel te zetten (want fast-food is nu eenmaal gemakkelijk) en ongezonde snacks zorgen langzaam aan voor de extra pondjes.

Maar ook slaap, of beter gezegd, het gebrek daaraan, staat nauw in verbinding met overgewicht.

Overgewicht en slaaptekort staan nauw met elkaar in verbinding

slaaptekort obesitasOvergewicht is een veel voorkomend probleem in de huidige samenleving. Er wordt zelfs gesproken van een obesitas-epidemie om de ernst van overgewicht aan te geven. Een druk leven, geen tijd meer om te sporten, te weinig tijd om een gezonde maaltijd op tafel te zetten (want fast-food is nu eenmaal gemakkelijk) en ongezonde snacks zorgen langzaam aan voor de extra pondjes.

Maar ook slaap, of beter gezegd, het gebrek daaraan, staat nauw in verbinding met overgewicht.

Regelmatig worden er (wetenschappelijke) onderzoeksresultaten gepubliceerd waarin het verband wordt aangetoond tussen een te korte nachtrust en (een vergrote kans op) overgewicht. Een nachtrust van minder dan 7 uur per nacht geeft al een vergrote kans op het ontwikkelen van obesitas. Ook een onregelmatig slaappatroon kan het risico op obesitas verhogen.

Er zijn verschillende oorzaken aan te wijzen voor het ontwikkelen van overgewicht in verband met een tekort aan slaap. Toch staan al deze oorzaken min of meer met elkaar in verbinding.

Inname van extra calorieën

Een slaaptekort leidt vaak tot de inname van extra calorieën. De gedachte dat we tijdens de wakkere uren meer calorieën zouden verbranden is niet heel gek, maar uit onderzoek blijkt dat dit niet het geval is. We zijn niet actiever naarmate we langer wakker zijn, maar verdelen de energie over de wakkere uren. Hoe vaak duiken we ’s avonds nog even de voorraadkast in omdat we honger hebben? En meestal kiezen we dan niet voor een gezonde snack… extra calorieën dus. Deze extra calorieën leiden bij eenzelfde energieverbruik op den duur tot een toename in gewicht.

Verstoorde hormoonbalans

Er zijn verschillende hormonen hebben invloed op de slaap en de eetlust. Als de balans van deze hormonen wordt verstoord heeft dit, direct of indirect, gevolgen op het lichaamsgewicht.

Ghreline
Door het gebrek aan slaap verhoogt het lichaam de aanmaak van ghreline. Dit hormoon wordt afgescheiden door de maagwand en wekt de eetlust op. Ghreline zet aan tot eten en tot afzetting van vet. Voor de maaltijd neemt de hoeveelheid ghreline toe en na de maaltijd neemt deze hoeveelheid af. Bij mensen zonder overgewicht is de hoeveelheid ghreline ’s ochtends hoog en daalt deze naar de avond toe. Bij zwaarlijvige mensen is dit niet het geval, wat aan kan tonen dat het dag en nachtritme verstoord is.

Leptine
Leptine is een hormoon dat aangeeft wanneer we verzadigd zijn en bevindt zich, gek genoeg, in het vetweefsel.  Door een gebrek aan slaap wordt leptine niet goed afgegeven door het vetweefsel. Hierdoor krijgen de hersenen geen seintje dat we verzadigd zijn, waardoor de kans bestaat dat we overeten en meer calorieën tot ons nemen dan het lichaam nodig heeft.

Groeihormoon en stresshormoon
Tijdens de slaap wordt de aanmaak van groeihormoon gestimuleerd. Een tekort aan slaap verstoord deze aanmaak, waardoor het lichaam ’s nachts niet voldoende kan herstellen. Als gevolg hiervan breekt het lichaam spiermassa af. Ook de verhoging van het hormoon cortisol, ook wel stresshormoon genoemd, verergerd de spierafbraak. Cortisol zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel omhoog gaat (er komt meer glucose in het bloed). De glucose wordt vrijgemaakt door eiwitten uit spierweefsel af te breken. Omdat spiermassa meer energie (calorieën) verbruikt dan vetmassa, hebben we, wanneer de spiermassa minder wordt, ook minder energie uit voedsel nodig.  Wanneer we wel het normale eetpatroon aanhouden, wordt er een gecreëerd welke zich zal uiten in extra lichaamsgewicht.

Metabolisme

Een onregelmatig slaappatroon of langdurig slaaptekort leiden tot een verstoring van de biologische klok. Dit leidt tot een verlaging van het rustmetabolisme (de stofwisseling wanneer geen inspanning wordt verricht).

Vicieuze cirkel

slaapapneu overgewicht slaaptekort

Veel mensen met overgewicht hebben last van slaapapneu, een verstoorde ademhaling in de slaap, of andere slaapstoornissen waardoor men minder diep slaapt. Men wordt niet uitgerust wakker, heeft overdag minder energie en ervaart slaperigheid gedurende de dag. Energie om, naast het werk en andere huishoudelijke bezigheden, ook extra te bewegen, heeft men niet of nauwelijks. Ook het in stand houden van een bepaald bewegings- en/of eetpatroon wordt lastiger wanneer we minder energie hebben. We zoeken onze heil in ongezond (suikerrijk) voedsel voor een snelle energieshot, waardoor we een korte tijd meer energie hebben en meer alert zijn. Na deze korte periode voelen we ons weer futloos. Het is een vicieuze cirkel die steeds lastiger is om te doorbreken, met alle gevolgen van dien.

Meer slapen?

Toch is meer slaap (9 uur of meer) niet altijd beter, aangezien de kans op obesitas en het ontwikkelen van hart- en vaatziekten verder oploopt wanneer men langer slaapt. Het inhalen van gemiste slaap in het weekend heeft, jammer genoeg, geen zin. Het zorgt er juist voor dat de biologische klok van slag raakt.

De oplossing

Het is aan te raden om eens kritisch naar ons slaapschema te kijken. Krijg ik minstens 7 uur slaap per nacht? Wordt ik vaak wakker of slaap ik aan een stuk door? Heb ik ondergewicht, overgewicht op een gezond gewicht? 
Zorg voor regelmaat in het slaappatroon. Sta op tijd op, ook in het weekend. En nog belangrijker: ga op tijd naar bed. Wellicht is het verstandig om ook een wekker te zetten wanneer het tijd is om naar bed te gaan. Dit zorgt voor een goed werkende biologische klok.

U zult merken dat uw energie niveau overdag een stuk hoger is. Dit voorkomt dat we bij een energiedipje of gewone trek kiezen voor suikerrijk voedsel (al is een chocolaatje of chipje op zijn tijd echt geen probleem). Bij voldoende nachtrust is het lichaam beter in staat signalen af te geven die voorkomen dat we sneller honger krijgen, overeten of onnodig spiermassa afbreken.

Door een goede nachtrust en gezonde voeding heeft u meer energie om te bewegen of intensief te sporten. Deze combinatie zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om (indien gewenst) gewicht te verliezen en een gezond gewicht te bereiken. 

Over de auteur

Jorien Joldersma
verdiept zich in slapen, matrassen, lifestyle, slaaptrends en alles wat met slapen te maken heeft. Op Welke-Matras zal zij bloggen over deze onderwerpen, zodat u op de hoogte blijft van al het moois en nieuws op het gebied van slaap en slaapbenodigdheden.

Deel het nieuws!

Laatste matrastips en nieuwtjes in je mailbox?

Er zijn geen reacties

Voeg een nieuwe reactie toe

Wordt niet getoond op de website.